Zabawy dla niemowląt 5-12 miesiąc życia

Po czasie niemowlęctwa „leżącego”, dziecko przechodzi w etap niemowlęctwa „siedzącego” i „przemieszczającego się”.  Maluch zdobywa nowe umiejętności motoryczne, manualne oraz wzrokowe.

Aby dokładnie odnieść się do możliwości niemowlęcia w tym wieku, oraz dostosować do nich zabawy i zabawki, należy podzielić etap: 5-12 miesiąc życia na 2 przedziały.

Niemowlę w przedziale 5 – 7 miesiąc życia potrafi już samodzielnie siedzieć, a w kategorii wzroku  jego możliwości są następujące:

4niemowle. cr

Niemowlę w wieku 5-7 miesiąc życia jest już dzieckiem siedzącym, sięgającym po zabawki i manipulującym nimi, a możliwości wzrokowe rozwinęły się. Zalecenia mają się więc następująco:

1. Barwne światła i świecidełka nadal są podstawą koloru i atrakcją w pokoju dziecka. Nadal należy więc dbać o umieszczanie w miejscu zabaw dziecka barwnych lampek choinkowych. Ze względu na wciąż rosnącą odległość i pole widzenia malucha, światła można oddalać od niego i montować w dużych odległościach od miejsca zabaw. Najciekawsze i najdelikatniejsze światła możemy zostawić w bliskiej odległości, natomiast reszta może powędrować w dalsze części pokoju. W obecnym przedziale wiekowym, maluch interesuje się badaniem odległości (rzuca zabawki i patrzy gdzie upadną). Odsuwanie świateł, jest więc doskonałym ćwiczeniem pokazującym odległości i zależności między nimi. Dziecko może już chwytać, sięgać i manipulować, dlatego wprowadzamy więcej zabawek świecących, grających i wydających różne dźwiękiwymagających manipulacji nimi, kręcenia, potrząsania itp.

2. Ze względu na zwiększenie odległości i ostrości widzenia, zabawki z czasu noworodka i wczesnego niemowlęctwa (odblaskujące  i o intensywnych kolorach), należy umieścić w jeszcze dalszych odległościach – na ścianach, na suficie, meblach itp… Tam mogą już pozostać na stałe, a dopiero, kiedy dziecko samo już powie, że są „zbyt dziecinne” będzie można je zdjąć. Do tej pory jednak, oddalone płaszczyzny i kształty kontrastujące, odblaskujące oraz inne, są doskonałymi punktami wizualnymi – skupiającymi wzrok w oddali oraz koncentrującymi spojrzenie w jednym miejscu.

3. Nadal szczególne miejsce w tym przedziale wiekowym, zajmują odblaski szkolne oraz kolorowe (szczególnie błyszczące) wiatraki, a nowością staje się oświetlanie kolorowych i przejrzystych gryzaków dla dzieci.  Ponieważ maluch potrafi już siedzieć oraz intensywnie ćwiczy koordynację oko – ręka, można urozmaicić zabawę z odblaskami. Przede wszystkim, zmienia się  zakres widzenia dzieckaświatło jest nadal atrakcyjne, ale poprzez zwiększoną ostrość wzroku, interesujące oraz ciekawe są również kolorowe zabawki. Odblaski można więc zamontować na „łańcuchu” zabawek (przeważnie zawieszanych poziomo do wózka dziecięcego). Pomiędzy poszczególne zabawki należy wpiąć odblaski, można również połączyć kilka łańcuchów z zabawkami, aby stworzyć swoistą girlandę zabawek. Poruszane i potrząsane przez dziecko, będą stukać o siebie, trzeszczeć i dzwonić – co jest dla malucha niezwykle atrakcyjne. Należy również zauważyć, że dziecko już siedzi, sprawnie sięga po wszystko co mu się spodoba i stara się każdą ciekawą zabawkę włożyć do ust. Jeżeli rodzice nie chcą, aby maluch brał do ust odblaski szkolne, zamiast nich – na tym etapie zabaw dziecka – można zawiesić gryzaki dziecięce. Są one przystosowane (z przeznaczenia) do gryzienia przez dziecko, a obły kształt jest dobry do trzymania w malutkiej rączce. Wielu gości odwiedzających maluszka, w prezencie przynosi takie właśnie gryzaki. Są one w pastelowych kolorach, przejrzyste i wypełnione wodą. Po zawieszeniu na girlandzie zabawek, należy gryzaki oświetlać – tak samo, jak oświetlano wcześniej odblaski. Efekt jest porównywalny (troszkę słabszy), jednak maluch ma  już dużo większe możliwości wzrokowe, przez co nie potrzebuje już tak intensywnych refleksów świetlnych.

oświetlanie gryzaków

4. Zabawa rodzica z maluchem – zajączki świetlne. Pozostają na etapie malucha w wieku 3-5 miesiąc życia, tak więc powtarzamy z poprzedniego rozdziału: „Nadal zajączki świetlne są interesujące i długo jeszcze będą. Nawet kilkuletnie dzieci fascynują się odblaskami z lusterek, nieprzewidywalnie biegającymi po ścianach i suficie. Maluch jest już na tyle spostrzegawczy, że można powoli wprowadzać zające z odbicia lusterkiem, a rezygnować z latarki. Początkowo również, pomieszczenie powinno być zaciemnione, aby ułatwić dziecku spostrzeganie. Później – w miarę rozwoju spostrzegawczości malucha, można rozjaśniać pomieszczenia, aby dostrzeżenie świetlnego uciekiniera wymagało natężenia wzroku i uwagi. Rodzić musi już sam decydować o zmianie naświetlenia pokoju – sprawdzając reakcje malucha”.

5. Plastikowe butelki napełnione wodą. Podobnie, jak było to opisane w poprzednim przedziale wiekowym, przejrzystą butelkę plastikową wypełniamy wodą do 1/3 pojemności. Następnie podwieszamy butlę tak, aby dziecko leżąc lub siedząc mogło swobodnie poruszać i obracać butelką, bez potrzeby podtrzymywania jej. Butlę z wodą oświetlamy słabym, ale ukierunkowanym światłem z lampki do czytania. Woda rozbija światło na różne kolory, które „tańczą” wraz z ruchami wody  – dziecko z zaciekawieniem obserwuje kolory, ich zmianę i połyskujące ruchy wody. Równie chętnie manipuluje butelką, ponieważ każdy ruch butlą, to burza kolorowych bąbelków, wiele barw oraz rozbłyski i refleksy świetlne. Energiczne potrząsanie butlą z wodą, to również różne efekty dźwiękowe, interesujące dla poznającego świat malucha. W porównaniu z poprzednim przedziałem wiekowym, obecnie maluch ma już możliwość samodzielnego trzymania butelki. Jeżeli dostosujemy ją do wielkości rączek malucha, można próbować dawać mu ją do samodzielnego trzymania, oglądania i potrząsania Jeżeli dziecko nie chce jeszcze samodzielnie bawić się butlą, czekamy do kolejnego etapu rozwoju.

zabawa butelką zz wodą 2

6. Szeleszczenie, zginanie, potrząsanie. Jest to punkt szczególny, dlatego, że zabawy w nim wymienione, będą wymagały nieustannej obecności rodzica. Warte są jednak przeprowadzenia, ze względu na korzyści poznawcze i rozwojowe dla dziecka. Ponadto przedstawione zajęcia, są bardzo atrakcyjne oraz interesujące dla maluchów – ze względu na różne dźwięki, możliwości manipulacyjne, odblaskiwanie materiałów i dostęp do materii zabronionych do samodzielnej zabawy niemowlęcia. Do zabawy można, a nawet trzeba wykorzystać materiały powszechnie dostępne w każdym domu: folia z worka foliowego, „złotko” z czekolady, złoty lub srebrny wkład z kawy, szeleszczące i kolorowe papierki po cukierkach, biała kartka papieru, arkusze papieru śniadaniowego. Niemowlę, w tym przedziale wiekowym, intensywnie rozwija wzrok, zdolności manipulacyjne oraz koordynacje oko – ręka, dlatego trzeba zapewnić mu sprzęty, które będą atrakcyjne i rozwijające w tym momencie rozwojowym. Wymienione wcześniej materiały, są przede wszystkim bardzo dobrze zauważalne dla niemowlęcia (błyszczenie, szeleszczenie, intensywny kolor, refleksy świetlne). Każdy z nich zachęca do sięgnięcia i chwytania (ćwiczenie koordynacji oko – ręka), a co najważniejsze, zmuszają do manipulacji – gniecione, zginane i potrząsane, szeleszczą i trzeszczą, co dziecko wprawia w zachwyt. Maluch namiętnie obserwuje swoje własne dokonania i bada różne interesujące dźwięki i odgłosy. W zakresie rozwoju wzroku, przedstawione materiały zachęcają do patrzenia, obserwowania i skupiania wzroku na poszczególnych punktach oraz całych obiektach. Ćwiczenie może być prowadzone zarówno przy świetle naturalnym (materiały są dobrze widoczne), jak również przy dodatkowym oświetleniu lampką – odblaski są dużo intensywniejsze. WAŻNE – NIE WOLNO ZOSTAWIĆ NIEMOWLĘCIA SAMEGO Z WORKIEM, FOLIĄ, PAPIEREM ORAZ INNYMI MATERIAŁAMI – GROZI TO POŁKNIĘCIEM, ZADŁAWIENIEM LUB INNYMI POWAŻNYMI KONSEKWENCJAMI.

Kolejny etap, to 7 – 12 miesiąc życia. Niemowlę potrafi już samodzielnie siedzieć, a niektóre dzieci zaczynają samodzielnie się przemieszczać (pełzanie, raczkowanie). W kategorii wzroku  możliwości niemowlęcia są następujące:

niemowlę 6  96 dpi

Niemowlę w wieku: 7 – 12 miesiąc życia, jest już bardzo ruchliwe, mobilne i niezmiernie ciekawskie. Wszystko jest interesujące, dlatego poprzez zainteresowanie, można pokazywać dziecku świat i uczyć go podstawowych pojęć, kolorów, zasad przestrzennych. Maluch już bardzo dużo rozumie, chętnie słucha i rejestruje wszystko, co się do niego mówi. Dlatego warto mówić do niemowlęcia – nawet, jeżeli wydaje się nam, że dziecko nas nie rozumie.

1. Barwne światła i świecidełka nadal odgrywają główną rolę, jednak zmieniają swoje znaczenie i formę nauki. Do tej pory kolorowe światła były prekursorem koloru – dzięki nim, dziecko uczyło się widzieć kolory. Teraz maluch widzi już wszystkie barwy, a kolorowe światła pomogą przy uczeniu się nazw kolorów i rozróżnianiu ich. Należy opowiadać dziecku o kolorach, które w tym momencie widzi. Często rodzice nie widzą sensu mówienia do dziecka, które samo jeszcze nie mówi. Jednak bezsprzecznie zostało udowodnione, że dziecko rejestruje słowa i magazynuje je, potrafiąc ich później użyć. Należy więc pokazywać niemowlętom kolory – na światłach (najbardziej efektywna nauka) oraz nazywać je. Można używać różnych określeń – opisujących najważniejsze kolory. Przykładowo: „żółty – jest jasny, wesoły jak słoneczko na niebie;  niebieski – jest ciemniejszy od żółtego taki kolor ma niebo…”

3. Szczególna rola czeka również na odblaski szkolne. Staną się one prekursorami podstawowych kształtów geometrycznych lub podstawą zauważania różnic w kształtach. Należy przygotować 2 zestawy odblasków: jeden zestaw powinien przedstawiać TE SAME kształty (mogą być różne kolory), natomiast drugi zestaw powinien być złożony z RÓŻNYCH kształtów – najlepiej geometrycznych. Jeżeli nie będzie geometrycznych, należy wybrać jakiekolwiek inne, byleby każdy z nich miał inny kształt. Dalsze postępowanie jest takie jak poprzednio: podwieszamy zestawy i oświetlamy. Przy zabawie, dobrze jest opowiadać dziecku o kształtach, przykładowo: to jest kwadrat, to jest trójkąt, koło itp. Maluch może wydawać się nie zainteresowany, ale z pewnością zarejestruje to, co do niego jest mówione, a zdobyta wiedza powróci, kiedy dziecko zacznie mówić – rodzic będzie zaskoczony, że jego pociecha ma tak dużą wiedzę.

odblaski szkolne uczą kształtów 1

4. Zajączki świetlne. One również przechodzą na wyższy poziom i podejmują rolę edukacyjną. Na tym etapie rozwoju, niemowlę potrafi już zauważyć zajączka, może on więc stać się swoistym wskaźnikiem: poszczególnych obiektów, części pokoju, wybranych mebli, wybranych zabawek… Oświetlając wybrany obiekt, zwracamy uwagę dziecka tylko na ten przedmiot – możemy więc precyzyjnie pokazać wybrany obiekt i opowiedzieć o nim. Przykładowo – oświetlamy sufit i mówimy: „zajączek biega po suficie”, albo oświetlając ścianę: „ a teraz, zajączek skacze po ścianie”, „teraz wchodzi na biurko, teraz na krzesełko”… Również w ten sposób można pokazywać zależności: prawo, lewo, góra, dół… Dobrze jest, aby dziecko poznawało je jak najwcześniej – są one podstawą do efektywnego rozwoju percepcji wzrokowej – maluch musi znać i rozumieć podstawy lokalizacji i zależności przestrzennej, aby móc prawidłowo określać położenie swoje, innych, przedmiotów itp.

5. Plastikowe butelki napełnione wodą. Ich rola również ewoluuje i staje się nośnikiem ważnych informacji o otaczającym nas świecie. Niemowlę w wieku 7 – 12 miesięcy, jest już bardzo chłonne „wiedzy doświadczonej”, dlatego można wprowadzać różne formy poznawania kolorów oraz zależności takich jak kształt oraz wielkość. Aby zrealizować wszystkie te cele, trzeba ćwiczenia podzielić na kilka form:

a) Jest to ćwiczenie znane już z wcześniejszych przedziałów wiekowych, a więc podwieszenie przejrzystej butelki, wypełnianej czystą wodą. Przejrzystą butelkę plastikową wypełniamy wodą do 1/3 pojemności. Następnie podwieszamy butlę tak, aby dziecko leżąc lub siedząc mogło swobodnie poruszać i obracać butelką, bez potrzeby podtrzymywania jej. Butlę z wodą oświetlamy ukierunkowaną lampką do czytania. Woda rozbija światło na różne kolory, które „tańczą” wraz z ruchami wody  – dziecko z zaciekawieniem obserwuje kolory, ich zmianę i połyskujące ruchy wody. Równie chętnie manipuluje butelką, ponieważ każdy ruch butlą, to burza kolorowych bąbelków, wiele barw oraz rozbłyski i refleksy świetlne. Energiczne potrząsanie butlą z wodą, to również różne efekty dźwiękowe, interesujące dla poznającego świat malucha. Dzieci, które mają już dość siły i zręczności, aby samodzielnie trzymać butlę – doskonale bawią się samodzielnie i nie potrzebują przywieszania zabawki.

W tym przedziale wiekowym, ta zabawa jest przeznaczona dla dzieci, które jeszcze nie miały z nią do czynienia – będzie bardzo interesująca. Później bardzo szybko można przejść do zabaw b) i c). Dzieci, które wcześniej zapoznały się z zabawą a), mogą bawić się już od razu ćwiczeniami b) i c).

b) przejrzystą butelkę plastikową wypełniamy KOLOROWYM PŁYNEM, np. czerwoną oranżadą, niebieskim napojem itp. Barwy możemy również uzyskiwać, poprzez dodanie do wody barwników lub farby plakatowej. Przygotowane butelki oświetlamy jak wyżej. Ćwiczenie daje efekt podobny do uzyskanego w podpunkcie b), jednak daje nam ono również wizualizację : kolor wewnątrz i kolor na zewnątrz, a przez to zapoznanie z pojęciami: wnętrze i na zewnątrz. Refleksy świetlne uzyskane z oświetlania kolorowego płynu są bardziej jaskrawe i jednoznaczne w wyrazie. Warto stosować ćwiczenie b i c naprzemiennie dla urozmaicenia zabawy. Tutaj również należy zadbać o różne wielkości i kształty butelek.

c) półprzejrzystą BARWIONĄ butelkę plastikową (np. zieloną, żółtą, czerwoną itp.) wypełniamy wodą i postępujemy jak wyżej. Różnica polega na kolorach refleksów świetlnych – zawsze będą miały poświatę barwy butelki. Należy starać się zakupić jak największą ilość różnobarwnych butelek (np. po różnych napojach). Ćwiczenie jest  bardzo trafne przy pokazywaniu dziecku pojedynczych kolorów – W CIEKAWY I NIEBANALNY sposób. Barwna butelka jest dla małego dziecka ciekawa sama w sobie, a taniec wody i refleksów świetlnych zmusza malucha do obserwacji . Zmieniając kolor butelki, pokazujemy maluchowi nową jakość. Warto również – jeżeli to możliwe – zadbać o różne KSZTAŁTY i WIELKOŚCI butelek. Pokazujemy w ten sposób różnice  w wielkościach i kształtach. Dobrze jest też, opowiadać dziecku o tych różnicach. Przykładowo: zielona butelka jest większa od niebieskiej…”

 

zabawy z butelkami z wodą

W zabawie rodzica z maluchem można łączyć butelki z innymi zabawkami. Przykładowo: zielona butelka z wodą i żółty okrągły odblask szkolny. Tylko tyle, a mnóstwo zabawy rodzica z pociechą oraz ćwiczenia: wzroku i koordynacji oko – ręka:

Zapraszamy do kolejnego działu: Niemowlę – zabawy wyjątkowe.