Zabawy dla niemowląt 1-5 miesiąc życia

    Po przejściu przez czas noworodka, rodzic cieszy się z rozpoczęcia wieku NIEMOWLĘCEGO.  Maluch szybko się rozwija oraz zdobywa nowe umiejętności i wciąż poznaje. Aby poznanie było jak najprzyjemniejsze i rozwijające dla dziecka, rodzic i opiekunowie mogą zorganizować jego pokój, zabawki i miejsce zabaw w ciekawy sposób – odpowiedni do możliwości percepcyjnych niemowlęcia. Program „Mamo, Tato – Pokaż mi!”, pomoże wszystkim chętnym i dociekliwym, w temacie rozwoju zmysłu wzroku, widzenia, percepcji wzrokowej i poznania ogólno – zmysłowego. 

 Na początku – podobnie jak w „zabawach dla noworodków”, krótkie wprowadzenie formalne. Dokładne omówienie rozwoju wzroku niemowląt znajduje się na oddzielnej stronie (kliknij tutaj – zachęcamy do zapoznania się!).  Na stronie obecnej, przytoczymy tylko schematy.  A więc:

WIEKOWO, niemowlę to:

NIEMOWLĘ 1a

Pierwszym okresem w rozwoju niemowlęcia jest przedział: 1-3 miesiąc życia. Możliwości wzrokowe niemowlęcia w tym wieku wyglądają następująco:

NIEMOWLĘ 2.2 96 dpi

Niemowlę w wieku 1-3 miesiące, podobnie jak noworodek, jest dzieckiem głównie leżącym, jednak jego możliwości wciąż się zwiększają, dlatego powoli zmieniają się zalecenia co do zabaw i zabawek:

1. Pierwszy okres niemowlęctwa, przypomina możliwości wzrokowe noworodka. Dziecko oczywiście rozwija się, jego umiejętności (wzrokowe i motoryczne) szybko idą do przodu, jednak w pierwszych miesiącach niemowlęctwa, do zabaw nadają się zabawki i sprzęty przygotowane dla noworodka. Zapraszamy więc na stronę: „Zabawy dla noworodka” (kliknij tutaj), gdzie znajdują się dokładne opisy.

2. Bardzo interesujące nadal są kolorowe światła.  Dziecko więcej czasu spędza na zabawie, a mniej na  odpoczynku, dlatego warto zainwestować w większą ilość kolorowych świateł i światełek. Obecnie dostępne na rynku są przeróżne formy świetlne, które przyciągają wzrok kolorami oraz ciekawą formą. Dostępne są więc kolorowe żarówki pojedynczych kolorów, żarówki zmieniające kolor, lampki światłowodowe (zmieniające kolor), węże świetlne oraz inne ciekawe oświetlenia. W zależności od możliwości finansowych rodziców, można kupować pojedyncze kolorowe żarówki, lub całe węże świetlne, girlandy i różnorakie gadżety oświetleniowe. Warto zaznaczyć, że oświetlenie, w które zainwestujemy, będzie już stałym elementem wystroju pokoju dziecka. Tak jak poszczególne zabawki przestaną być dla malucha ciekawe, tak kolorowe światła zawsze są atrakcyjne. Pokój dziecka zawsze powinien być kolorowy, przyciągający wzrok i pełen bodźców wizualnych.

3. Wraz z biegiem dni i tygodni, umiejętności dziecka zwiększają się, dlatego zabawki z czasu noworodka, należy powoli urozmaicać i przesuwać na dalsze odległości (zwiększa się odległość oraz zasięg widzenia malucha). Jedyną niezmienną pozostają lampki choinkowe, lub inne światła – nadal są bardzo ciekawe dla dziecka. Pozostają również lampki i zabawki migające. Należy zwrócić jednak uwagę na rozwój możliwości chwytnych dziecka – aby zapobiec zadławieniu, zabawki i przedmioty drobne muszą być zawieszone lub przyczepione w bezpiecznej odległości – niedostępnej dla dziecka.  Czarno – białe oraz kolorowe plansze geometryczne, jak również inne ciekawe dla dziecka przedmioty, należy oddalić z pola widzenia – zwiększyła się odległość oraz ostrość widzenia malucha.

4. Wprowadzamy nowe rodzaje zabawek. Nadal powinny być one głównie zawieszone. Jest to niezwykle ważne – zarówno w kontekście rozwoju wzroku, jak też rozwoju motorycznego. Leżąc na plecach i oglądając zabawki, maluch rozwija umiejętność patrzenia, koncentracji wzroku oraz wodzenia za przedmiotem. Leżąc na brzuchu, dziecko ćwiczy motorykę – samodzielne podnoszenie oraz utrzymanie głowy. Jeżeli przywiesimy odpowiednio ciekawą zabawkę, nauka będzie ciekawsza, szybsza i łatwiejsza dla dziecka. Należy zwrócić uwagę na zależność: zabawka nieruchoma i zabawka w ruchu. Obecny czas niemowlęctwa, charakteryzuje się łatwiejszym dostrzeganiem przedmiotów w ruchu, dlatego starajmy się tak organizować zabawę malucha, aby przedmioty poruszały się przed jego oczami. Aby wzmocnić efekty wizualne, zabawki można oświetlić lampką do czytania.

zabawki wiszące

5. Szczególne miejsce w tym przedziale wiekowym, zajmują odblaski  szkolne oraz kolorowe (szczególnie błyszczące) wiatraki. Zarówno jedne, jak też drugie, są niezwykle interesujące dla niemowląt.  Po pierwsze poprzez walory kolorystyczne i odblaskujące, po drugie – ze względu na możliwości ruchu. Wiatraki są również doskonałym materiałem do zabawy rodzica z dzieckiem. Wielu rodziców i opiekunów nie wie, jak można bawić się z dwu i trzymiesięcznym niemowlęciem. Najczęściej kupuje się grzechotkę, która niejednokrotnie „nie podoba” się dziecku. Podobnie jest z pozytywkami dla maluchów – wiele niemowląt boi się ich dźwięku. Wiatrak jest teraz zabawką idealną: błyszczy, jest kolorowy i do tego porusza się! Każdy chętny rodzic, może położyć się koło swojej pociechy i zabawiać ją kręcącym się wiatrakiem. Można go przybliżać do dziecka, oddalać od jego oczu i przesuwać w różne strony, aby dziecko wodziło wzrokiem.Podobnie sprawdzają się odblaski szkolne. mają ciekawą formę (zazwyczaj geometryczną lub bardzo prostej figury), odblaskują, a poruszane – uderzają o siebie i dają ciekawe dźwięki!

DCIM101MEDIA

Wyjątkową formą zainteresowania malucha i ćwiczenia możliwości wzrokowych, jest oświetlanie odblasków lub wiatraków. Przedmioty te z natury rzeczy mają reagować na światło, dlatego oświetlanie ich światłem białym (np. z lampki do czytania, latarką itp.), daje niezwykłe efekty ruchu, wielobarwności i tańca kolorów. Można również oświetlać te przedmioty światłami kolorowymi – szczegóły zostały zawarte w dziale: „Niemowlę – zabawy wyjątkowe” (kliknij tutaj)

6. Zabawa rodzica z maluchem – zajączki świetlne. Przebywanie z dzieckiem, to nie tylko obserwowanie malucha, zaspokajanie jego potrzeb, ale również nawiązanie z nim kontaktu i zabawa. Bardzo ciekawą i kształcącą zabawą, stają się zajączki świetlne. Kto z nas nie pamięta zajączków z lusterka – skaczących po ścianach i suficie! Zawsze wywołują uśmiech na twarzy dziecka i nieopisaną radość z nieprzewidywalności  świetlnego zwierzaka. Jakość zająca, trzeba jednak dopasować do wieku dziecka. Znane wszystkim zające lusterkowe, to forma zaawansowana. Dla malucha w wieku 1 – 3 miesiące, zając musi być jasny i spokojny. Dlatego do stworzenia „futrzaka” trzeba wykorzystać latarkę, a  początkową „łąką” może być tylko sufit. Dziecko w tym wieku patrzy głównie przed siebie, ma słabą ostrość wzroku i ograniczoną odległość widzenia. Zabawa ma na celu zachęcić malca do patrzenia, wodzenia za światłem i poruszania głową za ruchem świetlej plamy. Ćwiczenia musimy podzielić więc na kolejne fazy (jedna faza powinna być powtarzana przez kilka dni, lub nawet tygodni – jeżeli jest taka konieczność):

a) gasimy światło, zasuwamy zasłony i leżąc obok dziecka zaczynamy oświetlać sufit. Należy obserwować dziecko, czy zauważyło światło. Aby zachęć je do patrzenia i koncentracji wzroku – włączamy i wyłączamy latarkę.

b) jeżeli maluch opanował już zauważanie światła na suficie, można rozpocząć wędrówki zająca po suficie. Wędrówka początkowo powinna być bardzo spokojna, wręcz powolna i cały czas należy zwracać uwagę na reakcję dziecka – czy zauważa ruch światła.

c) jeżeli maluch opanował już spokojną wędrówkę zająca po suficie, można przejść do szybszych – ale płynnych ruchów.

d) maluch zauważa już szybszy ruch światła na suficie. Przechodzimy więc do ruchów chaotycznych, szybkich – zając skacze po suficie. Zabawa jest dla malucha interesująca, a rodzic bawi się z dzieckiem i poznaje jego reakcje emocjonalne.

Kolejnym etapem rozwojowym jest czas: 3-5 miesiąc życia. W zakresie rozwoju wzroku oraz możliwości manipulacyjnych, umiejętności niemowlęcia wyglądają następująco:

NIEMOWLĘ 3 96 dpi 2

Niemowlę w wieku 3-5 miesiąc  życia jest dzieckiem nadal głównie leżącym, jednak o dużo większych możliwościach ruchowych, manipulacyjnych oraz wzrokowych. Zalecenia maja się, więc następująco:

1. Kolorowe światła i świecidełka nadal pozostają na swoich miejscach, można nawet dodawać świecące zabawki. Dziecko może już chwytać, sięgać i manipulować, dlatego bardzo atrakcyjne są pierwsze i bezpieczne zabawki świecące, grające i wydające różne dźwięki. Przy zakupie zabawek, należy zwrócić uwagę, aby wybierać te, które świecą w kilku kolorach – jeżeli taki wybór jest.

Bardzo ważne jest również, że na tym etapie rozwoju, dziecko nawiązuje już bezpośrednią zabawę z rodzicem. Spędzając czas z dzieckiem, można zabawiać je, pokazując mu świecące zabawki – bardziej skomplikowane, – którymi maluch nie potrafi jeszcze manipulować. W późniejszych miesiącach, niemowlę samo będzie już obsługiwać skomplikowane zabawki, jednak na ten czas, dziecko może próbować siedzieć ze stabilnym podparciem, a opiekun pokazuje mu możliwości zabawek – patrząc na reakcje pociechy.

2. Ze względu na zwiększenie odległości i ostrości widzenia, zabawki z czasu noworodka i wczesnego niemowlęctwa (odblaskujące  i o intensywnych kolorach), należy umieścić w jeszcze dalszych odległościach – na ścianach, na suficie, meblach itp… Dziecko zapewne nie będzie już chciało się nimi bawić (ponadto wykonane są z delikatnych materiałów, możliwych do podarcia i połknięcia), ale nadal będą doskonale widoczne dla malucha. Umieszczenie ich w dalszej odległości, będzie motywacją do natężenia i skupienia wzroku na oddalonym przedmiocie.

3. Nadal szczególne miejsce w tym przedziale wiekowym, zajmują odblaski szkolne oraz kolorowe (szczególnie błyszczące) wiatraki.  Różnica jest jednak taka, że dziecko świadomie chwyta już zabawki i przedmioty, dlatego ułatwmy mu to. Zakupione odblaski można przywiesić na wieszaku na ubrania lub na girlandzie zabawek i umieścić w takiej odległości, aby dziecko leżąc na plecach mogło sięgnąć do nich, a leżąc na brzuchu – mogło swobodnie oglądać odblaski.  Należy zadbać , aby odblaski nie były zbyt małe (aby dziecko nie mogło ich połknąć) oraz aby nie oderwały się od wieszaka, stwarzając zagrożenie połknięcia.

odblaski i zabawki 3 - 5 mies.

Wiatraki natomiast, doskonale nadają się do samodzielnej zabawy dziecka – maluch może już trzymać patyczek wiatraka w rączce i wymachiwać nim na wszystkie strony.

wiatrak - samodzielna zabawa

Błyszczące oraz kolorowe wiatraki są również bardzo dobrym przykładem na zabawkę „spacerową” – po przymocowaniu do wózka, wiatraczek kręci się pod wpływem wiatru, a maluch jest zachwycony! Jeżeli zamocujemy 2 wiatraczki po obu stronach wózka, będą kręcić się naprzemiennie, a dziecko zauważając ruch, może ćwiczyć spostrzegawczość oraz koordynację.

wiatraki przy wózku.

4. Zabawa rodzica z maluchem – zajączki świetlne. Nadal zajączki świetlne są interesujące i długo jeszcze będą. Nawet kilkuletnie dzieci fascynują się odblaskami z lusterek, nieprzewidywalnie biegającymi po ścianach i suficie… Obecnie natomiast, maluch jest już na tyle spostrzegawczy, że można powoli wprowadzać zające z odbicia lusterkiem, a rezygnować z latarki. Początkowo również, miejsce wyświetlania powinno być zaciemnione, aby ułatwić dziecku spostrzeganie. Później – w miarę rozwoju spostrzegawczości malucha, można rozjaśniać pomieszczenia, aby zauważenie świetlnego uciekiniera wymagało natężenia wzroku i uwagi. Rodzić musi już sam decydować o zmianie naświetlenia pokoju – sprawdzając reakcje malucha.

5. Przejrzyste butelki plastikowe napełnione wodą. Zabawy z butlami i butelkami zaplanowane są dla niemowląt i małych dzieci, które potrafią już sięgać po przedmiot, chwytać go i manipulować nim. Przejrzystą butelkę plastikową wypełniamy wodą do 1/3 pojemności. Następnie podwieszamy butlę tak, aby dziecko leżąc lub siedząc mogło swobodnie poruszać i obracać butelką, bez potrzeby podtrzymywania jej. Butelka nie może również spaść na dziecko – musi być dobrze przymocowana. Butlę z wodą oświetlamy słabym, ale ukierunkowanym światłem z lampki do czytania. Woda rozbija światło na różne kolory, które „tańczą” wraz z ruchami wody  – dziecko z zaciekawieniem obserwuje kolory, ich zmianę i połyskujące ruchy wody. Równie chętnie manipuluje butelką, ponieważ każdy ruch butlą, to burza kolorowych bąbelków, wiele barw oraz rozbłyski i refleksy świetlne. Energiczne potrząsanie butlą z wodą, to również różne efekty dźwiękowe, interesujące dla poznającego świat malucha.

zabawa butelką z wodą

 Zapraszamy do kolejnego działu: Zabawy dla niemowląt: 5 – 12 miesiąc życia.